{"id":944,"date":"2026-06-20T04:46:51","date_gmt":"2026-06-20T04:46:51","guid":{"rendered":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/?p=944"},"modified":"2026-06-23T07:23:31","modified_gmt":"2026-06-23T07:23:31","slug":"ispanya-demokratik-bir-hak-olarak-yenilenebilir-enerji-onundeki-engelleri-nasil-kaldirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/2026\/06\/20\/ispanya-demokratik-bir-hak-olarak-yenilenebilir-enerji-onundeki-engelleri-nasil-kaldirdi\/","title":{"rendered":"\u0130spanya demokratik bir hak olarak yenilenebilir enerji \u00f6n\u00fcndeki engelleri nas\u0131l kald\u0131rd\u0131?"},"content":{"rendered":"\n

\u0130klim krizinin yenilenebilir enerjiyi bir se\u00e7enekten \u00e7ok zorunluluk h\u00e2line getirdi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u0130spanya Avrupa\u2019n\u0131n en dikkat \u00e7ekici enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u00f6rneklerinden biri haline geldi. <\/p>\n\n\n\n

2025 y\u0131l\u0131nda \u0130spanya\u2019da \u00fcretilen elektri\u011fin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 57\u2019si<\/a> yenilenebilir kaynaklardan sa\u011fland\u0131. T\u00fcrkiye ise 2025 y\u0131l\u0131nda elektrik \u00fcretiminin yaln\u0131zcay\u00fczde 21\u201322\u2019sini<\/a> yenilenebilir enerjiden sa\u011flad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Betimleme: Bu g\u00f6rsel, kurulu g\u00fcc\u00fcn kaynaklara g\u00f6re da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6steren halka grafik. Grafikte en b\u00fcy\u00fck pay G\u00fcne\u015f (Fotovoltaik) kaynakta: %31,7. Onu R\u00fczg\u00e2r %22,6 ile izliyor. Bu iki kaynak birlikte kurulu g\u00fcc\u00fcn yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor; yani kapasite kompozisyonunda yenilenebilirler belirgin bi\u00e7imde \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Di\u011fer \u00f6nemli kaynaklar \u015f\u00f6yle: Kaynak Pay G\u00fcne\u015f (Fotovoltaik) %31,7 R\u00fczg\u00e2r %22,6 Kombine \u00e7evrim %12,8 Hidroelektrik %11,6 N\u00fckleer %4,8 Kojenerasyon %3,6 Di\u011fer yenilenemez %2,3 G\u00fcne\u015f (Termal) %1,6 K\u00f6m\u00fcr %1,0 Di\u011fer yenilenebilir %0,3 Genel tablo, kurulu g\u00fc\u00e7te g\u00fcne\u015f ve r\u00fczg\u00e2r\u0131n a\u00e7\u0131k ara bask\u0131n oldu\u011funu, fosil kaynaklardan \u00f6zellikle k\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck paya indi\u011fini g\u00f6steriyor. Kombine \u00e7evrim ise yenilenebilir olmayan kaynaklar i\u00e7inde en b\u00fcy\u00fck kalem olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bug\u00fcn \u0130spanya\u2019n\u0131n yenilenebilir enerji kapasitesi 100 GW\u2019\u0131 a\u015fm\u0131\u015f durumda ve bunun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 85\u2019i r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015f enerjisinden olu\u015fuyor. Yaln\u0131zca son bir y\u0131lda 10 GW\u2019l\u0131k yeni g\u00fcne\u015f FV kapasitesinin devreye al\u0131nmas\u0131 bile d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6l\u00e7e\u011fini g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n

Ancak bu hik\u00e2yeyi \u00f6nemli k\u0131lan \u015feylerden biri yaln\u0131zca \u0130spanya\u2019da kurulan santrallerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, yenilenebilir enerji sistemlerinin daha dayan\u0131kl\u0131, verimli ve \u00e7evresel a\u00e7\u0131dan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olma meselesi.<\/p>\n\n\n\n

Bu haberde, \u0130spanya\u2019n\u0131n Avrupa\u2019da yenilenebilir enerji alan\u0131nda nas\u0131l \u00f6nc\u00fc \u00fclkelerden biri haline geldi\u011fini, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan teknik ve kurumsal altyap\u0131y\u0131 nas\u0131l sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131ca T\u00fcrkiye\u2019nin bu deneyimden \u00e7\u0131karabilece\u011fi dersleri ele al\u0131yoruz. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Merkezinde y\u00fcksek bir g\u00fcne\u015f kulesi bulunan, etraf\u0131 dairesel bi\u00e7imde yerle\u015ftirilmi\u015f binlerce aynayla \u00e7evrili b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcne\u015f enerjisi tesisi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Aynalar kuleye do\u011fru \u0131\u015f\u0131k yans\u0131t\u0131yor ve kulenin tepesinde yo\u011fun bir parlama olu\u015fuyor. Ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131, tesisin geometrik d\u00fczenini ve \u00f6l\u00e7e\u011fini \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde ortaya koyuyor.\u00a0Foto\u011fraf: Markel Redondo, Greenpeace, National Geographic.<\/a><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Konuyu \u0130spanya\u2019da yenilenebilir enerji sekt\u00f6r\u00fcnde operasyon ve bak\u0131m (O&M) alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan AEMER Derne\u011fi koordinat\u00f6r\u00fc Alejandro Guillen ve yenilenebilir enerji m\u00fchendisi Patrick Aldo Mu\u00f1oz Castilla ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. <\/p>\n\n\n\n

Onlarla ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz bu r\u00f6portajlarda, g\u00fcne\u015f panelleri ve r\u00fczg\u00e2r t\u00fcrbinlerinin kurulmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, \u015febeke y\u00f6netiminden enerji depolamaya, yapay zek\u00e2 destekli bak\u0131m teknolojilerinden biyo\u00e7e\u015fitlilik korumas\u0131na kadar uzanan geni\u015f bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131n\u0131 nas\u0131l sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. \u00d6zellikle dikkat \u00e7ekici olan ise, \u0130spanya\u2019n\u0131n yaln\u0131zca \u201cyenilenebilir enerji \u00fcretimini art\u0131rmaya\u201d de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bu \u00fcretimi uzun vadede s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lacak \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirmeye odaklanm\u0131\u015f olmas\u0131. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin gitmesi gereken yol ise daha uzun. R\u00f6portaj\u0131n di\u011fer taraf\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z konu; T\u00fcrkiye\u2019nin enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi, politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n bu konuda s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ve enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de ucuz ve temiz enerjiye eri\u015fim haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131namamas\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Bu konuyla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz 350 T\u00fcrkiye Direkt\u00f6r\u00fc Efe Baysal, yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015fle ilgili \u015fu temel noktay\u0131 vurgulad\u0131: \u201cMesele fosil yak\u0131tlardan \u00e7\u0131kt\u0131k, yenilenebilir enerjiye ge\u00e7tik kadar basit bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmemeli, zira halihaz\u0131rdaki sistemi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeden yap\u0131lacak bu tip bir teknik uygulama yeni adaletsizlikler yaratacakt\u0131r.\u201d <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ay\u00e7i\u00e7ekleriyle dolu geni\u015f bir tarlan\u0131n arkas\u0131nda y\u00fckselen bir g\u00fcne\u015f enerjisi kulesi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00d6n plandaki ay\u00e7i\u00e7ekleri flu ve g\u00f6lgede kalm\u0131\u015f; arka plandaki kule ise g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan al\u0131yor. Kulenin arkas\u0131ndan yay\u0131lan parlak \u0131\u015f\u0131k, yenilenebilir enerjiyle do\u011fa aras\u0131nda sembolik bir ba\u011f kuruyor.\u00a0\u00a0Foto\u011fraf: Markel Redondo, Greenpeace, National Geographic.<\/a><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda fosil yak\u0131tlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de ciddi bir cari a\u00e7\u0131\u011fa sebep oldu\u011funu ve kriz yokken bile a\u011f\u0131r ithal faturalardan dolay\u0131 enflasyon \u00fczerinde ciddi bir etkisi oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131. Mesela S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Ekonomi ve Finans Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi SEF\u0130A\u2019n\u0131n Elektrik Fiyat Hareketleri ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklar\u0131n\u0131n Piyasaya Etkisi raporuna<\/a> g\u00f6re de \u015fayet 2024 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye fosil yak\u0131tlara ba\u011f\u0131ml\u0131 olmasayd\u0131, enflasyon rakamlar\u0131m\u0131z 2024\u2019te y\u00fczde 10 a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekilebilirdi. Baysal, bu bak\u0131mdan geldi\u011fimiz noktada yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015fi art\u0131k bir se\u00e7enek de\u011fil, bir zorunluluk olarak g\u00f6r\u00fcyor. B\u00f6ylece bu r\u00f6portajda \u0130spanya\u2019daki enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc operasyonel ve \u00e7evresel anlamda incelerken, T\u00fcrkiye\u2019nin hem ekonomik olarak bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ihtiyac\u0131 oldu\u011funu hem de altyap\u0131 olarak haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ediyoruz. <\/p>\n\n\n\n

Temkinli ad\u0131mlarla enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u0130spanya\u2019n\u0131n r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015f enerjisine yapt\u0131\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar sayesinde Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgali sonras\u0131nda ya\u015fanan enerji krizinde \u00fclke avantajl\u0131 bir konumda yer alm\u0131\u015f; bir\u00e7ok Avrupa \u00fclkesi enerji arz\u0131nda ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015farken \u0130spanya, daha \u00e7e\u015fitli enerji kaynaklar\u0131 ve y\u00fcksek yenilenebilir enerji kapasitesi sayesinde s\u00fcreci daha dayan\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00f6netebilmi\u015fti. <\/p>\n\n\n\n

Fosil yak\u0131tlardan yenilenebilir enerjiye bu ba\u015far\u0131l\u0131 ge\u00e7i\u015fi sa\u011flayan ve b\u00fcy\u00fcmeyi destekleyen en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri, asl\u0131nda 2000\u2019li y\u0131llarda \u0130spanya\u2019da yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 i\u00e7in uygulanan bonus tarifeydi. Yani devlet yenilenebilir enerji \u00fcreten \u015firketlere normal piyasa fiyat\u0131ndan daha y\u00fcksek ve garantili bir \u00f6deme yapt\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Yenilenebilir enerji m\u00fchendisi Patrick Mu\u00f1oz\u2019a g\u00f6re ama\u00e7, g\u00fcne\u015f ve r\u00fczg\u00e2r gibi teknolojilere yat\u0131r\u0131m\u0131 te\u015fvik etmekti. B\u00f6ylece yat\u0131r\u0131mc\u0131lar daha az riskle proje geli\u015ftirebilirdi. <\/p>\n\n\n\n

Bu sistem r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015f enerjisi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de fotovoltaik sistemleri destekliyordu: <\/p>\n\n\n\n

Fotovoltaik nedir?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u201cG\u00fcne\u015f enerjisi farkl\u0131 bi\u00e7imlerde kullan\u0131labilir. Termik g\u00fcne\u015f enerjisi olabilir ya da fotovoltaik olabilir. Fotovoltaik olanlar, g\u00fcne\u015f panelleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan elektrik \u00fcreten sistemlerdir, yani g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan elektri\u011fe \u00e7eviren teknolojidir. En yayg\u0131n \u00f6rne\u011fi g\u00fcne\u015f panelleridir; panellerdeki h\u00fccreler g\u00fcne\u015ften gelen enerjiyi elektrik ak\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. K\u0131sacas\u0131, \u201cfotovoltaik enerji\u201d denildi\u011finde genellikle g\u00fcne\u015f panelleriyle \u00fcretilen elektrik kastedilir.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Munoz\u2019a g\u00f6re sonradan yap\u0131lan bu te\u015fvikler ekonomik a\u00e7\u0131dan baz\u0131 olumsuz sonu\u00e7lar da do\u011furdu, ancak ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in gerekliydi ve i\u015fe de yarad\u0131. \u0130spanya\u2019daki \u015firketler \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar yapm\u0131\u015ft\u0131, ancak o d\u00f6nemde g\u00fcne\u015f enerjisi gibi teknolojileri kurmak olduk\u00e7a pahal\u0131yd\u0131. H\u00fck\u00fcmet 2013 y\u0131l\u0131nda bu te\u015fvikleri geri \u00e7ekmek zorunda kald\u0131 ve sonras\u0131nda yat\u0131r\u0131mc\u0131larla \u015firketler aras\u0131nda hukuki s\u00fcre\u00e7ler ya\u015fand\u0131. Daha sonra \u0130spanya bunun ekonomik a\u00e7\u0131dan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve bonus \u00f6demelerini durdurdu. Bu y\u00fczden 2017 ve 2018 y\u0131llar\u0131nda neredeyse hi\u00e7 g\u00fcne\u015f paneli kurulmad\u0131. Sonras\u0131nda ise g\u00fcne\u015f paneli \u00fcretim maliyetlerinin ciddi bi\u00e7imde d\u00fc\u015fmesiyle yeni bir d\u00f6nem ba\u015flad\u0131. Bug\u00fcn fotovoltaik ve r\u00fczg\u00e2r enerjisi projeleri, herhangi bir bonus deste\u011fi olmadan do\u011frudan piyasada rekabet edebiliyor. Munoz bu t\u00fcr te\u015fvik edici politikalar\u0131n bir \u00fclkede teknolojinin geli\u015fmesi ve piyasan\u0131n olu\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Yani bu tarz ekonomik problemlerin ya\u015fanmas\u0131n\u0131n normal oldu\u011funu ama s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve \u00e7evreci bir sekt\u00f6rel bir temel kurulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli oldu\u011funu vurguluyor. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bir yolun sa\u011f taraf\u0131nda uzun bir hat boyunca uzanan b\u00fcy\u00fck g\u00fcne\u015f enerjisi aynalar\u0131, sol taraf\u0131nda ise elektrik iletim hatt\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Arka planda karl\u0131 da\u011flar ve a\u00e7\u0131k mavi g\u00f6ky\u00fcz\u00fc var. G\u00fcne\u015f aynalar\u0131n\u0131n parlak y\u00fczeyleri g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc ve \u00e7evreyi yans\u0131t\u0131yor.\u00a0\u00a0Foto\u011fraf: Markel Redondo, Greenpeace, National Geographic.<\/a><\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

R\u00f6portaj boyunca di\u011fer uzman Alejandro Guill\u00e9n\u2019in \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 temel meselelerden biri, yenilenebilir enerjinin b\u00fcy\u00fcmesiyle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan \u201ccurtailment\u201d sorunu; yani enerji \u015febekesinin fazla elektri\u011fi ta\u015f\u0131yamamas\u0131 nedeniyle \u00fcretimin zorunlu olarak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131. \u0130spanya\u2019da bug\u00fcn bir\u00e7ok r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015f santrali teknik olarak tam kapasite \u00fcretime haz\u0131r olmas\u0131na ra\u011fmen, d\u00fc\u015f\u00fck talep veya \u015febeke t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle sistem operat\u00f6rleri taraf\u0131ndan k\u0131s\u0131tlan\u0131yor. Bu durum hem enerji kayb\u0131na hem de ekonomik zararlara yol a\u00e7\u0131yor. Ancak sekt\u00f6r bu problemi yaln\u0131zca bir kriz olarak de\u011fil, yeni \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin geli\u015ftirilmesi gereken bir alan olarak g\u00f6r\u00fcyor. Bu nedenle \u0130spanya\u2019da giderek daha fazla \u201chibrit\u201d enerji park\u0131 kuruluyor; \u00f6rne\u011fin bir r\u00fczg\u00e2r santraline g\u00fcne\u015f enerjisi sistemi entegre ediliyor ya da tam tersi yap\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylece bir kayna\u011f\u0131n \u00fcretimi d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde di\u011fer kaynak devreye girebiliyor ve \u015febeke daha dengeli \u00e7al\u0131\u015fabiliyor. \u00d6rne\u011fin, gece saatlerinde g\u00fcne\u015f panelleri \u00fcretim yapmad\u0131\u011f\u0131nda r\u00fczg\u00e2r \u00fcretimiyle de elektrik sunulabilmesini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Benzer \u015fekilde enerji depolama sistemleri de bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn merkezine yerle\u015fmi\u015f durumda. R\u00f6portajda Alejandro Guill\u00e9n\u2019in vurgulad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, batarya sistemleri sayesinde yenilenebilir enerji yaln\u0131zca \u00fcretildi\u011fi anda de\u011fil, elektrik talebinin y\u00fcksek oldu\u011fu zamanlarda da kullan\u0131labiliyor. Bu durum hem \u015febeke \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 azalt\u0131yor hem de bo\u015fa giden yenilenebilir enerjinin sisteme yeniden kazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130spanya deneyimi, enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn yaln\u0131zca daha fazla \u00fcretim kapasitesi kurmakla de\u011fil, depolama teknolojileri ve ak\u0131ll\u0131 \u015febeke sistemleriyle birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fini g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n

Patrick Munoz da bu konuda \u0130spanya\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcnde baz\u0131 limitler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor: <\/p>\n\n\n\n

\u201c\u015eu anda bataryalar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli enerji depolama a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a pahal\u0131. Yeni bir yenilenebilir enerji santrali kuruldu\u011funda belirli bir saatlik depolama kapasitesi bekleniyor. Ancak \u00f6rne\u011fin bir fotovoltaik tesis, yaln\u0131zca kapasitesinin bir saatini, en fazla iki saatini depolayacak \u015fekilde planland\u0131\u011f\u0131nda ekonomik olarak k\u00e2rl\u0131 olabiliyor. \u0130ki saatten daha uzun s\u00fcreli depolama gerekti\u011finde maliyetler \u00e7ok y\u00fckseliyor ve proje k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybediyor.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca elimizde yeterince alternatif depolama teknolojisi de yok. Tarih boyunca enerjiyi atalet sistemleriyle, pompajl\u0131 hidroelektrikle ya da ba\u015fka y\u00f6ntemlerle depolamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Ancak bug\u00fcne kadar d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli ve geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte uygulanabilir bir depolama \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc geli\u015ftirebilmi\u015f de\u011filiz. Bu nedenle bunun yenilenebilir enerjinin daha fazla b\u00fcy\u00fcmesinin \u00f6n\u00fcndeki temel s\u0131n\u0131rlamalardan biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Alejandro Guill\u00e9n ise bu konuda \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn yeni mimariler, teknolojiler ve giderek daha uzmanla\u015fm\u0131\u015f ve esnek teknisyenler ile sa\u011flanabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde yenilenebilir enerji \u00fcretimini limitleyen di\u011fer fakt\u00f6rlerden biri iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi. Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130spanya\u2019da da uzun s\u00fcren yo\u011fun ya\u011f\u0131\u015flar ve sel felaketleri son y\u0131llarda art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Ancak Patrick Mu\u00f1oz\u2019a g\u00f6re \u0130spanya bu konuda da dersine \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f. \u015eebeke genelinde olduk\u00e7a geli\u015fmi\u015f kapasite kontrol sistemleri bulunuyor. Bu da voltaj y\u00fckseldi\u011finde ya da d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde sistemi dengelemeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Ancak gelecekte daha fazlas\u0131na ihtiya\u00e7 olacak. Daha fazla kayna\u011fa ve \u00f6zellikle daha fazla depolama \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ihtiya\u00e7 duyulacak:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00d6rne\u011fin hidroelektrik sistemler tersine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak enerji depolamak i\u00e7in kullan\u0131labilir. G\u00fcne\u015f enerjisi kullan\u0131larak su yukar\u0131 pompalan\u0131r, sonra ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda tekrar a\u015fa\u011f\u0131 b\u0131rak\u0131larak elektrik \u00fcretilir. Bu y\u00f6ntem \u00e7ok verimli olmasa da enerji depolaman\u0131n bir yoludur ve yenilenebilir enerjinin bo\u015fa gitmesini \u00f6nleyebilir. Gelecekte bundan daha fazlas\u0131 gerekecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k hava ko\u015fullar\u0131n\u0131 eskisi kadar \u00f6ng\u00f6remedi\u011fimiz i\u00e7in elektri\u011fi y\u00f6netmek daha zor hale geliyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca bahsetmek gerekirse, hidroelektrik, suyun hareket enerjisinden yararlanarak elektrik \u00fcreten sistemdir. Genellikle barajlarda veya akarsu santrallerinde, akan ya da d\u00fc\u015fen su t\u00fcrbinleri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr ve bu t\u00fcrbinler jenerat\u00f6r arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla elektrik \u00fcretir. K\u0131sacas\u0131, su g\u00fcc\u00fcyle elde edilen yenilenebilir enerji t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u0130spanya\u2019n\u0131n bu anlamda da kapasitesi mevcut.<\/p>\n\n\n\n

Drone denetimleri, dijital ikiz teknolojileri ve yapay zek\u00e2 <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Alejandro Guill\u00e9n\u2019in payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer dikkat \u00e7ekici detaylardan biri de dijitalle\u015fme ve yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131n enerji sekt\u00f6r\u00fcndeki rol\u00fc. \u0130spanya\u2019daki bir\u00e7ok yenilenebilir enerji tesisi art\u0131k geli\u015fmi\u015f SCADA sistemleriyle ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak izleniyor. Drone denetimleri, termografik analizler, titre\u015fim \u00f6l\u00e7\u00fcmleri ve dijital ikiz teknolojileri sayesinde ar\u0131zalar ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce tespit edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Yapay zek\u00e2 destekli veri analiti\u011fi ise yaln\u0131zca teknik ar\u0131zalar\u0131 de\u011fil, elektrik fiyatlar\u0131n\u0131, bak\u0131m planlamalar\u0131n\u0131 ve \u015febeke k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131 birlikte analiz ederek santrallerin en verimli \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bu teknolojiler yaln\u0131zca ekonomik verimlilik sa\u011flam\u0131yor; ayn\u0131 zamanda gereksiz bak\u0131m operasyonlar\u0131n\u0131 ve ula\u015f\u0131m s\u00fcre\u00e7lerini azaltarak \u00e7evresel ayak izini de k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca Guill\u00e9n yenilenebilir enerji altyap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7evresel etkileri konusundaki tart\u0131\u015fmalar\u0131 da payla\u015ft\u0131. \u0130spanya bu tart\u0131\u015fmalar\u0131 da merkeze al\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015f enerjisi d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu teknolojiler olsa da, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli enerji altyap\u0131lar\u0131 arazi kullan\u0131m\u0131, at\u0131k y\u00f6netimi ve biyo\u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni sorunlar yaratabiliyor. \u0130spanya\u2019da bu riskleri azaltmak i\u00e7in do\u011fal bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc koruyan uygulamalar, fauna ge\u00e7i\u015f koridorlar\u0131, ku\u015f yuvalar\u0131, ge\u00e7irgen \u00e7itler ve geli\u015fmi\u015f at\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm protokolleri kullan\u0131l\u0131yor. Operasyon ve bak\u0131m ekipleri yaln\u0131zca teknik performanstan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toprak korumas\u0131ndan end\u00fcstriyel at\u0131k y\u00f6netimine kadar uzanan \u00e7evresel sorumluluklardan da sorumlu tutuluyor. \u0130spanya\u2019n\u0131n sorumlu oldu\u011fu Paris Anla\u015fmas\u0131, COP26 gibi uluslararas\u0131 konferanslar ve Avrupa Birli\u011fi\u2019nin genel iklim politikalar\u0131 da \u00fclkeyi bu konuda sorumlu tutuyor. 2026\u2019ya yakla\u015f\u0131rken \u0130spanya hedeflere \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede yak\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Patrick Munoz bu ba\u011flamda \u015funlar\u0131 ekledi: <\/p>\n\n\n\n

\u201c\u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 diyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc son y\u0131llarda ba\u011flant\u0131 izinleri ve eri\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde \u00e7e\u015fitli sorunlar ya\u015fand\u0131. Buna ra\u011fmen hem fotovoltaik hem de r\u00fczg\u00e2r enerjisinde kurulu kapasite bak\u0131m\u0131ndan hedeflere ula\u015fmak i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir mesafe kalmad\u0131. Bu nedenle \u0130spanya\u2019n\u0131n hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a iyi bir konumda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Betimleme: Bu grafik, \u0130spanya\u2019da elektrik \u00fcretim kaynaklar\u0131n\u0131n 2016\u20132025 aras\u0131nda y\u00fczdesel da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6steren y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f alan grafi\u011fi. \u00d6ne \u00e7\u0131kanlar: R\u00fczg\u00e2r en b\u00fcy\u00fck paylardan biri olarak d\u00f6nem boyunca g\u00fc\u00e7l\u00fc kalm\u0131\u015f. 2016\u2019da %18,4 iken 2024\u2019te %23,2, 2025\u2019te ise %21,6 seviyesinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. G\u00fcne\u015f fotovoltaik \u00e7ok belirgin bi\u00e7imde artm\u0131\u015f. 2016\u2019da yaln\u0131zca %3,1 olan pay\u0131 2021\u2019de %8,2, 2024\u2019te %17,0, 2025\u2019te %18,4 olmu\u015f. Grafikteki en dikkat \u00e7ekici y\u00fckseli\u015f bu kaynakta. N\u00fckleer enerji olduk\u00e7a istikrarl\u0131 seyretmi\u015f. \u00c7o\u011fu y\u0131l %20\u201322 band\u0131nda; 2025\u2019te %19,1. Hidroelektrik y\u0131llara g\u00f6re dalgal\u0131. 2017\u2019de %7,1\u2019e d\u00fc\u015ferken 2018\u2019de %13,2, 2022\u2019de %6,6, 2024\u2019te %13,3, 2025\u2019te %12,4 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu dalgalanma ya\u011f\u0131\u015f ve su rezervlerine ba\u011fl\u0131 \u00fcretim de\u011fi\u015fimlerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Kojenerasyon pay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filiminde. 2016\u2019da %10,0 iken 2025\u2019te %5,7\u2019ye gerilemi\u015f. Hidroelektrik barajl\u0131 gri alan olarak 2022\u2019de %25,0 ile zirve yap\u0131yor; 2025\u2019te %16,8. Genel olarak grafik, \u0130spanya\u2019da elektrik \u00fcretiminde yenilenebilir kaynaklar\u0131n, \u00f6zellikle r\u00fczg\u00e2r ve g\u00fcne\u015fin, giderek daha bask\u0131n hale geldi\u011fini; buna kar\u015f\u0131l\u0131k kojenerasyon ve baz\u0131 fosil\/termal kaynaklar\u0131n pay\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcne\u015f enerjisi tesisleri de bir \u00e7\u00f6z\u00fcm <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Guill\u00e9n\u2019e g\u00f6re bir di\u011fer \u00f6nemli ba\u015fl\u0131k ise \u201crevamping\u201d ve \u201crepowering\u201d s\u00fcre\u00e7leri. \u0130spanya\u2019da eski r\u00fczg\u00e2r t\u00fcrbinleri ve d\u00fc\u015f\u00fck verimli ekipmanlar giderek daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha verimli yeni teknolojilerle de\u011fi\u015ftiriliyor. B\u00f6ylece yeni arazi kullan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rmadan mevcut sahalardan daha fazla enerji \u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcn oluyor. Patrick Munoz ise yenilenebilir enerji sekt\u00f6r\u00fcnde iyile\u015ftirmelerin yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcne\u015f enerjisi santrali kurmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tesisler \u015febekeye atalet sa\u011flayabilen ve daha kararl\u0131 \u00fcretim yapabilen sistemler. Fotovoltaik sistemler de elektrik \u00fcretir, ancak g\u00fcne\u015f kayna\u011f\u0131 ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda \u00fcretim bir anda d\u00fc\u015febilir ve \u015febeke bunu dengelemek zorunda kal\u0131r. Oysa yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcne\u015f enerjisi tesislerinde \u00fcretim daha kontroll\u00fc bi\u00e7imde azal\u0131r ya da depolama sayesinde bir s\u00fcre daha devam edebilir. \u0130spanya bu konuda da iyi bir konumda yer al\u0131yor. D\u00fcnyan\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcne\u015f enerjisi teknolojisinde \u00f6nc\u00fc \u00fclkelerinden biri. \u00d6zellikle End\u00fcl\u00fcs ve Extremadura b\u00f6lgelerinde \u00e7ok say\u0131da yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcne\u015f enerjisi tesisi bulunmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn \u0130spanya\u2019n\u0131n deneyimi, yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015fin yaln\u0131zca teknik bir mesele olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; ayn\u0131 zamanda bak\u0131m k\u00fclt\u00fcr\u00fc, uzmanla\u015fm\u0131\u015f i\u015f g\u00fcc\u00fc, veri y\u00f6netimi, \u00e7evresel standartlar ve uzun vadeli planlama gerektiren b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u0130ki uzman da s\u0131k s\u0131k \u015fu iki fikri tekrar ediyor: As\u0131l mesele yaln\u0131zca daha fazla g\u00fcne\u015f veya r\u00fczg\u00e2r paneli kurmak de\u011fil; bu sistemleri onlarca y\u0131l boyunca g\u00fcvenli, verimli ve \u00e7evreyle uyumlu bi\u00e7imde i\u015fletebilecek bir altyap\u0131 kurmak. Ve bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6r\u00fcnmeyen operasyon ve bak\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinde \u015fekilleniyor. Yani s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn yaln\u0131zca yeni tesisler kurmak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, mevcut altyap\u0131lar\u0131 daha verimli ve daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7evresel etkiyle yeniden tasarlamak anlam\u0131na geldi\u011fini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de perspektif de\u011fi\u015ftirilmeli<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015fin yaln\u0131zca bir iklim politikas\u0131 olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir enerji hakk\u0131 ve enerji demokrasisi meselesi olarak ele al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. 350 T\u00fcrkiye Direkt\u00f6r\u00fc Efe Baysal\u2019a g\u00f6re, enerjiye eri\u015fim bug\u00fcn \u0131s\u0131nma, ayd\u0131nlanma, temiz suya, e\u011fitime ve sa\u011fl\u0131\u011fa eri\u015fim gibi temel haklar\u0131n \u00f6n ko\u015fullar\u0131ndan biri. Bu nedenle enerjiyi yaln\u0131zca piyasa ko\u015fullar\u0131na b\u0131rak\u0131lan bir meta olarak g\u00f6rmek yerine, hak temelli bir yakla\u015f\u0131mla de\u011ferlendirmek gerekiyor. Baysal, \u201cEnerjinin bir hak olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131; \u00fcretiminde ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda halk\u0131n s\u00f6z hakk\u0131n\u0131n oldu\u011fu; kamucu bir anlay\u0131\u015f\u0131n tesis edilerek enerji topluluklar\u0131n\u0131n ve kooperatiflerinin \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir sistemi savunuyoruz\u201d diyerek mevcut merkezi enerji sistemine alternatif olarak daha kat\u0131l\u0131mc\u0131 modeller \u00f6neriyor. Ona g\u00f6re, g\u00fcne\u015f ve r\u00fczg\u00e2r enerjisinin do\u011fas\u0131 gere\u011fi da\u011f\u0131t\u0131k olmas\u0131, bu kaynaklar\u0131 yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu de\u011fil, ayn\u0131 zamanda daha demokratik bir enerji sisteminin temeli h\u00e2line getirebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u201cG\u00fcne\u015f ve r\u00fczg\u00e2r do\u011fas\u0131 gere\u011fi merkezi de\u011fildir. Her yerdedir, bu bak\u0131mdan da \u00f6z\u00fcnde demokratiktir ve k\u00fcresel krizlere kar\u015f\u0131 da \u015ferbetlidir.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Baysal, yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015fin \u00e7evresel oldu\u011fu kadar ekonomik ve stratejik bir zorunluluk da oldu\u011funu vurguluyor. Ona g\u00f6re fosil yak\u0131tlara ba\u011f\u0131ml\u0131 enerji sistemi yaln\u0131zca iklim krizini derinle\u015ftirmiyor, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019yi k\u00fcresel jeopolitik krizlere kar\u015f\u0131 k\u0131r\u0131lgan hale getiriyor. Bu duruma \u00f6rnek olarak son d\u00f6nemde g\u00fcndeme gelen H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 krizini g\u00f6steren Baysal, bo\u011faz\u0131n kapanmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca iki ayl\u0131k s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye\u2019ye yakla\u015f\u0131k 3 milyar dolarl\u0131k<\/a> ek maliyet yaratabilece\u011fini belirtiyor. Ona g\u00f6re bu t\u00fcr krizler, fosil yak\u0131tlara dayal\u0131 enerji sisteminin ekonomik risklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor: \u201cFosil yak\u0131tlar sadece yery\u00fcz\u00fcn\u00fc yakm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda cebimizi de yak\u0131yor.\u201d Bu nedenle yenilenebilir enerjiye ge\u00e7i\u015f art\u0131k bir tercih de\u011fil, enerji g\u00fcvenli\u011fi ve ekonomik istikrar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir zorunluluk olarak g\u00f6r\u00fclmeli. <\/p>\n\n\n\n

Baysal\u2019a g\u00f6re ekonomik olarak yap\u0131lacak b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik i\u00e7in enerji sisteminin nas\u0131l i\u015fledi\u011fini de yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Bu noktada enerji topluluklar\u0131 ve kooperatifleri \u00f6nemli ara\u00e7lar olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u201c\u0130nsanlar\u0131 sadece t\u00fcketici de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00fcretici haline de getiren\u201d bu modellerin enerji \u00fcretimi \u00fczerindeki kararlar\u0131n daha yerelden ve daha kat\u0131l\u0131mc\u0131 bi\u00e7imde al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini belirtiyor. B\u00f6ylece yenilenebilir enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yaln\u0131zca iklim hedeflerine ula\u015fman\u0131n de\u011fil, ayn\u0131 zamanda enerji alan\u0131ndaki demokratikle\u015fmenin de bir arac\u0131 haline gelebilir.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte T\u00fcrkiye\u2019de enerji kooperatiflerinin ve topluluk temelli enerji modellerinin geli\u015fiminin \u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli yap\u0131sal engeller bulunuyor. Baysal\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, 2019 y\u0131l\u0131na kadar T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde k\u0131rktan fazla yenilenebilir enerji kooperatifi giri\u015fimi bulunurken, sonras\u0131nda yap\u0131lan mevzuat de\u011fi\u015fiklikleri bu modellerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rd\u0131. \u00d6zellikle kooperatif \u00fcyelerinin ayn\u0131 ba\u011flant\u0131 noktas\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lan d\u00fczenlemeler ve kooperatiflerin \u015febekeye eri\u015fimde sahip oldu\u011fu \u00f6nceliklerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, topluluk temelli enerji projelerinin \u00f6n\u00fcnde ciddi engeller yaratt\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Yenilenebilir enerjiye sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve temiz bir \u015fekilde ge\u00e7i\u015f art\u0131k yaln\u0131zca \u00e7evresel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ekonomik ve toplumsal bir zorunluluk. Bu noktada \u0130spanya deneyimi \u00f6nemli bir \u00f6rnek sunuyor. R\u00f6portaj boyunca uzmanlar\u0131n da vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, yenilenebilir enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015far\u0131s\u0131 yaln\u0131zca yeni kapasite kurmaya de\u011fil, depolama teknolojilerine, uzmanla\u015fm\u0131\u015f i\u015f g\u00fcc\u00fcne, dijitalle\u015fmeye, uzun vadeli bak\u0131m stratejilerine ve destekleyici kamu politikalar\u0131na ba\u011fl\u0131. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan da temel mesele yaln\u0131zca daha fazla yenilenebilir enerji \u00fcretmek de\u011fil, bu \u00fcretimi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131lacak teknik, politik ve kurumsal altyap\u0131y\u0131 olu\u015fturabilmek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130klim krizinin yenilenebilir enerjiyi bir se\u00e7enekten \u00e7ok zorunluluk h\u00e2line getirdi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u0130spanya Avrupa\u2019n\u0131n en dikkat \u00e7ekici enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u00f6rneklerinden biri haline geldi.  2025 y\u0131l\u0131nda \u0130spanya\u2019da \u00fcretilen elektri\u011fin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 57\u2019si yenilenebilir kaynaklardan sa\u011fland\u0131. T\u00fcrkiye ise 2025 y\u0131l\u0131nda elektrik \u00fcretiminin yaln\u0131zcay\u00fczde 21\u201322\u2019sini yenilenebilir enerjiden sa\u011flad\u0131.  Bug\u00fcn \u0130spanya\u2019n\u0131n yenilenebilir enerji kapasitesi 100 GW\u2019\u0131 a\u015fm\u0131\u015f durumda ve bunun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 85\u2019i […]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":947,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cozum-gazeteciligi"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=944"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/944\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}