{"id":870,"date":"2026-06-20T04:46:51","date_gmt":"2026-06-20T04:46:51","guid":{"rendered":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/?p=870"},"modified":"2026-06-20T04:46:51","modified_gmt":"2026-06-20T04:46:51","slug":"tum-sokaklari-yasaklasalar-da-bulusuruz-turkiyede-trans-aktivistler-ayrimci-yasaklarin-nasil-ustesinden-geliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/2026\/06\/20\/tum-sokaklari-yasaklasalar-da-bulusuruz-turkiyede-trans-aktivistler-ayrimci-yasaklarin-nasil-ustesinden-geliyor\/","title":{"rendered":"T\u00fcm sokaklar\u0131 yasaklasalar da bulu\u015furuz: T\u00fcrkiye\u2019de trans aktivistler ayr\u0131mc\u0131 yasaklar\u0131n nas\u0131l \u00fcstesinden geliyor"},"content":{"rendered":"\n

T\u00fcrkiye\u2019de iktidar\u0131n translar\u0131n temel haklar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e art\u0131yor ve translar kocaman bir \u201cyasak\u201d halinin i\u00e7inde var olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Transfobik politika ve uygulamalar\u0131; polis \u015fiddeti, hormon haklar\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar ve \u201cd\u00fc\u015fman hukuku\u201d izliyor.<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal sorunlar\u0131n g\u00fcnah ke\u00e7isi haline getirilmek istenen trans toplulu\u011fu ise \u201cyapacak bir \u015fey yok\u201d diyerek geri \u00e7ekilmek yerine bu ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 yeni \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretiyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de trans toplulu\u011fu kapat\u0131lan sokaklar\u0131 a\u015fmay\u0131, yasaklanan eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ve her \u015feye ra\u011fmen \u00f6zg\u00fcrce var olmay\u0131 \u201ctrans tahayy\u00fcl\u201d ile ger\u00e7ekle\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu kavram\u0131n ayn\u0131 zamanda \u0130stanbul Trans Onur Haftas\u0131\u2019n\u0131n bu y\u0131l ki temas\u0131 olmas\u0131 da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 say\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n

Tahayy\u00fcl, imkans\u0131z g\u00f6z\u00fckeni ger\u00e7ekle\u015ftirebilece\u011fimize dair bir umudu \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Translar, sadece trans kar\u015f\u0131t\u0131 politikalarla de\u011fil, topyekun bu d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kendi do\u011fduklar\u0131 bedenin s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan ba\u015flayarak her \u015feyi sorguluyor ve ba\u015fka bir hayat\u0131 hayal ediyor. Bu hayal, sadece teorik bir d\u00fc\u015f\u00fcnce de\u011fil; \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011fe dair \u00e7ok farkl\u0131 tasar\u0131mlar\u0131 ve hayat\u0131n i\u00e7inde \u201c\u00e7atlaklar\u201d a\u00e7may\u0131 i\u00e7eren pratik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm stratejisi olarak uygulan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Translar, \u00f6zellikle sokak yasaklar\u0131 ba\u011flam\u0131nda soka\u011f\u0131 yeniden kazanmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler geli\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n

Trans Fark\u0131ndal\u0131k Haftas\u0131 gibi etkinliklerle soka\u011fa temas ediliyor ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmayan bir\u00e7ok gen\u00e7 lubunya ile ba\u011f kuruluyor. Bayrak asmak, \u201cku\u015flama\u201d yoluyla bildiri da\u011f\u0131tmak, katledilen translar\u0131 anmak i\u00e7in lokma da\u011f\u0131tmak bunlardan yaln\u0131zca baz\u0131lar\u0131\u2026 Translar bu eylemlerin her birinde devletin koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlar\u0131 do\u011fall\u0131kla a\u015f\u0131yor. Metro gibi kamusal alanlarda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ajitasyon ve dert anlatma eylemleri, yasaklanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00f6znelerin do\u011frudan toplumla bulu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Peki, bunu nas\u0131l yap\u0131yorlar? Transfobinin betonunda a\u00e7t\u0131klar\u0131 \u00e7atlaklar ger\u00e7ekten nefes ald\u0131r\u0131yor mu? Bu sorular\u0131 Trans Onur Haftas\u0131 aktivistleri Yusuf ve G\u00f6k\u00e7e\u2019ye sorduk; trans tahayy\u00fcl\u00fc, t\u00fcm yasaklamalara ve varolu\u015fu kriminalize etme \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen LGBT\u0130+\u2019lar\u0131n soka\u011f\u0131 nas\u0131l yeniden kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

\u201cUmutsuz g\u00f6r\u00fcnse de bu d\u00fcnyadaki her \u015fey de\u011fi\u015febilir\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u201cDevletin bize kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalar g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha da sertle\u015fiyor. Ve asl\u0131nda kocaman bir yasa\u011f\u0131n i\u00e7inde politikam\u0131z\u0131 ve kendimizi var etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Derdimiz sadece trans kar\u015f\u0131t\u0131 politikalar de\u011fil. Asl\u0131nda topyekun bu d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmek istiyoruz. Tam b\u00f6yle bir anda \u2018hayal etmek ve d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye dair bir \u015feyleri tasarlamak, d\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2019 ne demek dedi\u011fimizde tahayy\u00fcl akl\u0131m\u0131za gelmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle her \u015fey \u00e7ok umutsuz g\u00f6z\u00fckse de biliyoruz yani ger\u00e7ekten bu d\u00fcnyadaki her \u015fey de\u011fi\u015febilir. Her \u015fey sorgulanabilir. <\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00d6zellikle translar ilk ba\u015fta bunu zaten kendi do\u011fduklar\u0131 bedenin i\u00e7inde yaparak yani kendilerine atanan s\u0131fatlar\u0131n ve bedensel s\u0131n\u0131rlar\u0131n i\u00e7inden ba\u015flayarak bunu yap\u0131yor. Ve kendi i\u00e7in ba\u015fka bir ses, ba\u015fka bir cinsiyet, ba\u015fka bir cinsellik do\u011frudan hayal ediyor. Ve bu y\u00fczden de asl\u0131nda \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011fe dair de \u00e7ok farkl\u0131 hayallerimiz ve tasar\u0131mlar\u0131m\u0131z var. Ve imkans\u0131z g\u00f6z\u00fckeni ger\u00e7ekle\u015ftirebilece\u011fimize dair bir umudu \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131 asl\u0131nda bize tahayy\u00fcl.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cToplum, AKP iktidar\u0131n\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi bizden nefret etmiyor\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Bu y\u00f6ntemlerin ba\u015far\u0131s\u0131na dair en somut \u00f6rnek, toplumun geni\u015f kesimlerinden al\u0131nan tepkiler. Trans Pride aktivisti Yusuf ve G\u00f6k\u00e7e, bu \u00f6rneklerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u015fu kelimelerle anlatt\u0131: <\/p>\n\n\n\n

\u201cTema metninde de dedi\u011fimiz gibi translar bence d\u00fcnyan\u0131n \u015fekillendiricileri ve \u015fekillendiricileriyiz. Toplum bizi sevmiyor, toplum bizi \u00f6ld\u00fcrmek istiyor\u2019 gibi AKP ve onun taraf\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn cenah bunlar\u0131 s\u00f6ylemesine ra\u011fmen, toplumun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n AKP kadar, iktidar kadar, devlet kadar trans d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011funu, bu kadar sa\u011fc\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Bunu cezaevinde kaybetti\u011fimiz trans erkek arkada\u015f\u0131m\u0131z Poyraz\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcyle beraber g\u00f6rd\u00fck. Kamusal alanda yasaklanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00f6znelerin kendi dertlerini anlatt\u0131klar\u0131nda insanlar dinledi\u011fini ve alk\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Tabii ki transfobik bir s\u00fcr\u00fc insan var ama biz bu toplumun bir par\u00e7as\u0131y\u0131z. Gezide omuz omuza m\u00fccadele ettik. Sokaklarda kendimizi saklamadan y\u00fcr\u00fcyoruz. \u00c7al\u0131\u015f\u0131yoruz, garsonluk yap\u0131yoruz, DJ\u2019lik yap\u0131yoruz, psikologluk yap\u0131yoruz, hi\u00e7 fark etmez. Ve biz bu toplumun bir par\u00e7as\u0131y\u0131z. Ve toplumun her kesimi \u00f6yle ya da b\u00f6yle bunu g\u00f6r\u00fcyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Metroda yap\u0131lan ajitasyon eyleminde, iktidar\u0131n \u201cmarjinal az\u0131nl\u0131k\u201d s\u00f6yleminin aksine, translar halktan b\u00fcy\u00fck bir alk\u0131\u015f ald\u0131. Bu durum, toplumun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n devletin iddia etti\u011fi kadar trans d\u00fc\u015fman\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve translar\u0131n asl\u0131nda toplumun bakkal\u0131, garsonu veya psikolo\u011fu olarak hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tl\u0131yor. Ayr\u0131ca bu eylemsellikler sonucunda Trans Onur Haftas\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc artt\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmayan \u00f6znelerle temas g\u00fc\u00e7lendi. Sokaklarda olman\u0131n gen\u00e7 LGBT\u0130+lara ula\u015fmak i\u00e7in de k\u0131ymetli oldu\u011funu belirten Yusuf, s\u00f6zlerine \u015fu ifadelerle devam etti:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBiz o eylemsellikleri yapt\u0131ktan sonra Trans Onur Haftas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc daha fazla artt\u0131. \u00d6rg\u00fctte olmayan lubunyalarla temas\u0131m\u0131z yine ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7ok artt\u0131. Bir s\u00fcr\u00fc yeni gen\u00e7 lubunyalarla tan\u0131\u015ft\u0131k Trans Fark\u0131ndal\u0131k Haftas\u0131\u2019yla. Sokak eylemlilikleri ger\u00e7ekle\u015ftirdik bir\u00e7ok defa \u015fehrin farkl\u0131 yerlerinde. 20 Kas\u0131m\u2019da yine nefret su\u00e7una maruz kalan translar\u0131 anma g\u00fcn\u00fcnde \u0130stanbul\u2019un \u00e7e\u015fitli yerlerinden eylemsellikler ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Bayrak salland\u0131rd\u0131k, ku\u015flama yapt\u0131k. Katledilen arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 anmak i\u00e7in lokma da\u011f\u0131tt\u0131k. B\u00f6yle \u015feyler \u00f6nemli bence, bir \u015feyler yaparsan kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 al\u0131rs\u0131n. Hayat ger\u00e7ekten o devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131na s\u0131\u011fan bir \u015fey de\u011fil.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

G\u00f6rsel Betimleme: <\/em><\/strong>Gece vaktinde, beton bir \u00fcst ge\u00e7idin veya k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn korkuluklar\u0131na as\u0131lm\u0131\u015f, a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru sarkan dikey ve el yap\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fck bir pankart g\u00f6r\u00fcnmektedir. K\u00f6pr\u00fcn\u00fcn beton y\u00fczeyinde siyah sprey boyayla yaz\u0131lm\u0131\u015f grafitiler g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Pankart\u0131n \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck harflerle, elle yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015fu metin yer almaktad\u0131r:\u201dPOYRAZ\u2019I A\u0130LE YILINIZ \u00d6LD\u00dcRD\u00dc B\u0130Z TRANSLAR ECEL\u0130M\u0130ZLE \u00d6LMEK \u0130ST\u0130YORUZ\u201d<\/em>. Bu g\u00f6rsel, trans bireylere y\u00f6nelik \u015fiddete, nefret cinayetlerine ve toplumsal\/ailevi bask\u0131lara dikkat \u00e7eken, hak aray\u0131\u015f\u0131 ve protesto amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir eylem pankart\u0131d<\/em>\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Trans onur haftas\u0131 aktivisti G\u00f6k\u00e7e, t\u00fcm bask\u0131lara ra\u011fmen \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ad\u0131m ad\u0131m soka\u011f\u0131 \u00f6rg\u00fctlemekten, bir araya gelmekten ge\u00e7ti\u011fini \u015fu s\u00f6zlerle aktard\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130ster Trans Pride olsun ister LGBT+ Pride, b\u00fct\u00fcn \u0130stanbul\u2019u art\u0131k ka\u00e7 y\u00fcz bin tane polis ise, ke\u015fke bu rakamlar\u0131 bilsek. Her yeri kapatabiliyorlar ve \u201casla bunu ger\u00e7ekle\u015ftiremeyeceksin\u201d i ispatlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bazen biz de unutabiliyoruz. Bu kadar hapsedilmenin ve d\u00fc\u015fman hukukunun arkas\u0131nda yapacak bir \u015feyimiz kalmam\u0131\u015f gibi hissediyoruz. Ama yapmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda asl\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz ki bir s\u00fcr\u00fc gen\u00e7 lubunya var \u00f6rg\u00fctlenmek isteyen, trans+politikas\u0131 \u00fcretmek isteyen, feminist politika \u00fcretmek isteyen. Ve bir araya geldik\u00e7e say\u0131m\u0131z\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, tart\u0131\u015fma konular\u0131m\u0131z\u0131n niteli\u011finin derinle\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fck. Demek ki bahsettikleri gibi LGBT\u0130+\u2019lar sadece kendi aralar\u0131nda var olmuyorlar. Sokaklarda da her \u015fekilde o g\u00fcnk\u00fc ajitasyon metnimizde dedi\u011fimiz gibi biz sizin karde\u015finiziz, bakkal\u0131n\u0131z\u0131z, her yere uzanabiliyoruz. Ve biz bu d\u00fcnyay\u0131 m\u00fccadelemize de\u011fi\u015ftirece\u011fimize inan\u0131yoruz a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n

M\u00fccadelenin \u2018T hali\u2019, patriyarkan\u0131n biyoloji veya dinle a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 yerleri sarsan bir bedensel varolu\u015fa sahip olmas\u0131, di\u011fer t\u00fcm toplumsal m\u00fccadelelere \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011fretiyor. Translar\u0131n her alanda verdi\u011fi bu m\u00fccadele, sol hareketin ve toplumsal muhalefetin de daha devrimci bir hale b\u00fcr\u00fcnmesine yol a\u00e7\u0131yor. M\u00fccadele; sadece translar i\u00e7in de\u011fil, ba\u015fka bir adaletsizli\u011fe susmama direnciyle t\u00fcm toplumsal muhalefetin \u015fekillendiricisi olmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n\n\n\n

Trans Pride aktivisti G\u00f6k\u00e7e, \u201cBiz \u00f6rnek olarak bakkal diyoruz, sokak diyoruz vs. ama bir de sosyalist hareket, i\u015fte anar\u015fistler, feminist hareket. Bunlar\u0131n i\u00e7inde de \u00e7ok inat\u00e7\u0131 translar var. Bunun da \u00e7ok \u00f6nemli ve etkili oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Trans politikas\u0131 \u00fcreten insanlarda ya da do\u011frudan trans \u00f6znelerde, ba\u015fka bir adaletsizli\u011fe sumama gibi bir direncin \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d ifadeleriyle, farkl\u0131 toplumsal m\u00fccadelelere dokunman\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Her ne kadar kazan\u0131mlar ve toplumsal temaslar olsa da, hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131n polis taraf\u0131ndan kapat\u0131labildi\u011fi ve devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7eklik devam etmekte. Ancak translar, ilk trans onur haftas\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctleyenlerin tahayy\u00fclleri sayesinde bug\u00fcn burada olduklar\u0131n\u0131 bilerek, her \u015feye ra\u011fmen kalabal\u0131k bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fcmeye ve d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi hayal etmeye devam ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul Trans Onur Haftas\u0131 aktivistleri G\u00f6k\u00e7e ve Yusuf, 2026 Trans Onur Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc\u2019ne \u00e7a\u011fr\u0131 yaparak s\u00f6zlerini bitirdiler: <\/p>\n\n\n\n

\u201cY\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz \u00e7ok g\u00fczel ve \u00e7ok kalabal\u0131k olacak. L\u00fctfen lubunya bir arkada\u015f\u0131n\u0131za ula\u015f\u0131n, o da bir \u015fekilde bize ula\u015fs\u0131n. Hep beraber \u00e7ok kalabal\u0131k bir bi\u00e7imde her \u015feye ra\u011fmen y\u00fcr\u00fcyelim, biz bunu ger\u00e7ekten tahayy\u00fcl ediyoruz. \u201c<\/p>\n\n\n\n

\n