Dernek Ba\u015fkan\u0131 Ali Aydo\u011fmu\u015f, yola \u00e7\u0131k\u0131\u015f motivasyonlar\u0131n\u0131 net bir dille ifade ediyor: \u201cBizim derdimiz pazar olu\u015fturmak de\u011fil, hak temelli bir e\u015fitlik sa\u011flamak.\u201d Aydo\u011fmu\u015f\u2019a g\u00f6re, mevcut yap\u0131lar genellikle tek bir grubu d\u00fc\u015f\u00fcnerek tasarlan\u0131yor; ancak ger\u00e7ek \u00e7\u00f6z\u00fcm \u201cevrensel tasar\u0131m\u201ddan ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n
Evrensel tasar\u0131m;<\/a> fizyolojik \u00f6zelliklerine, ya\u015f\u0131na, cinsiyetine, sosyal, ekonomik ve e\u011fitim d\u00fczeyine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, toplumdaki farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahip t\u00fcm insan gruplar\u0131 i\u00e7in ortak tasar\u0131mlar yapmay\u0131 ama\u00e7lar. \u00d6nemli olan \u00fcr\u00fcn, hizmet ve fiziksel \u00e7evrenin her zaman her ko\u015fulda kullanabilir olmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her insan ya\u015fam\u0131n farkl\u0131 d\u00f6nemlerinde, de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lar\u0131 nedeniyle k\u0131s\u0131tlamalara maruz kalabilir. Dolay\u0131s\u0131yla evrensel tasar\u0131m\u0131n temel amac\u0131, mek\u00e2nlar\u0131n insanlara uyum sa\u011flayabilmesini sa\u011flamak, insan hareketlerini k\u0131s\u0131tlamak yerine, eri\u015filebilirli\u011fi daha da kolayla\u015ft\u0131rmak. <\/p>\n\n\n\n \u201cG\u00f6rme engelli i\u00e7in ideal olan bir mek\u00e2n, bazen bir \u00e7ocuk i\u00e7in uygun olmayabiliyor. Biz \u2018herkes\u2019 dedi\u011fimiz grubun i\u00e7ine engelli bireyleri de dahil ederek, asgari m\u00fc\u015fterekte herkesin faydalanabilece\u011fi alanlar in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.\u201d<\/p>\n\n\n\n Dernek, lobi faaliyetleri ile yetinmiyor, geli\u015ftirdi\u011fi somut uygulamalarla \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sahaya indiriyor. Braille ve dokunsal materyaller, i\u015faret dili destekleri ve eri\u015filebilir anlat\u0131m teknikleri ile \u00e7ok say\u0131da uygulama geli\u015ftiren dernek, bir yandan da \u201cfark\u0131ndal\u0131k eylemi\u201d ger\u00e7ekle\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n Ali Aydo\u011fmu\u015f, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle \u00f6zetliyor: \u201c\u0130yile\u015ftirme bekliyorsak \u00f6nce o kap\u0131y\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rmam\u0131z gerekiyor; oradaki personel o mahcubiyeti ya\u015famal\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n Eri\u015filebilirlik standartlar\u0131 tam sa\u011flanmam\u0131\u015f olsa bile antik kentlere geziler d\u00fczenleyerek sorunu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lan dernek, profesyonel rehberlik hizmetini \u201cbetimleme\u201d odakl\u0131 yeniden kurguluyor.<\/p>\n\n\n\n Ali Aydo\u011fmu\u015f, konuya ili\u015fkin ba\u011flay\u0131c\u0131 bir standard\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, en \u00f6nemli sorunlardan birisinin de y\u00f6netenlerin bu alandaki alg\u0131 eksikli\u011fi oldu\u011funu belirtiyor. <\/p>\n\n\n\n Ellerinde \u00f6rnek te\u015fkil edebilecek bir rapor olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Aydo\u011fmu\u015f, \u201cUNESCO\u2019nun bu konuda bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bile yok.\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na eri\u015filebilir m\u00fcze \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ve bu konuda bir rapor haz\u0131rlan\u0131p haz\u0131rlanmad\u0131\u011f\u0131na dair bir tak\u0131m sorular y\u00f6neltti\u011fimizi ancak bir yan\u0131t alamd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da ekleyelim.<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcn i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131na dair en g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlar, derne\u011fin d\u00fczenledi\u011fi eri\u015filebilir festivaller ve k\u00fclt\u00fcrel gezilere kat\u0131lanlar\u0131n deneyimlerinde gizli. <\/p>\n\n\n\n Dernek \u00fcyesi Emel G\u00f6lge, Yunanistan<\/a> ve \u00d6demi\u015f gezilerindeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u015fu s\u00f6zlerle anlat\u0131yor: \u201cBetimleme yapan rehberin, Ya\u015far Kemal\u2019in kitaplar\u0131nda oldu\u011fu gibi resmi konu\u015fma diline \u00e7ok iyi aktarabilmesi gerekiyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n Emel G\u00f6lge\u2019ye g\u00f6re, sadece \u201c\u015furada bir ta\u015f var\u201d demek yerine, ta\u015f\u0131n dokusu ve \u00fczerindeki fig\u00fcrler Ya\u015far Kemal betimlemesi tad\u0131nda anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, m\u00fcze bir \u201csergi alan\u0131\u201d olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p \u201cya\u015fayan bir mek\u00e2n\u201d haline geliyor. <\/p>\n\n\n\n Cem Cans\u0131z ise 2025 yaz\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Yunan Adalar\u0131 turunda, bu kolektif organizasyon sayesinde b\u00f6lgenin k\u00fclt\u00fcrel dokusunu t\u00fcm detaylar\u0131yla tan\u0131ma \u015fans\u0131 buldu\u011funu belirterek y\u00f6ntemin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 onayl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Derne\u011fin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalardan \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli ders, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn her zaman devasa b\u00fct\u00e7eler gerektirmedi\u011fi. Ali Aydo\u011fmu\u015f, \u201c65 kriterimiz varsa, bunun 10-12 tanesi k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015f plan\u0131 de\u011fi\u015fiklikleriyle \u00e7\u00f6z\u00fclebilir\u201d diyerek i\u00e7 g\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fc payla\u015f\u0131yor. \u00d6rne\u011fin; bir objenin yan\u0131na eklenecek karekod ile sesli betimlemeye ula\u015f\u0131lmas\u0131, b\u00fcy\u00fck in\u015faat maliyetleri gerektirmeden eri\u015fimi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\nDokunsal materyaller ve kap\u0131lar\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rmak<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\u201cYa\u015far Kemal\u2019in kitaplar\u0131 gibi bir anlat\u0131m\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Eri\u015filebilir k\u00fclt\u00fcr toplumsal bir zenginliktir<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Muzede-cam-duvarlar-asiliyor-5.webp\")
![\"\"](\"http:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Muzede-cam-duvarlar-asiliyor-1.webp\")