{"id":631,"date":"2025-11-17T15:11:11","date_gmt":"2025-11-17T15:11:11","guid":{"rendered":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/?p=631"},"modified":"2026-04-22T15:45:14","modified_gmt":"2026-04-22T15:45:14","slug":"kadinin-maasi-kimin-elinde-istihdamin-golgesinde-kadin-cuzdani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/2025\/11\/17\/kadinin-maasi-kimin-elinde-istihdamin-golgesinde-kadin-cuzdani\/","title":{"rendered":"Kad\u0131n\u0131n maa\u015f\u0131 kimin elinde? \u0130stihdam\u0131n g\u00f6lgesinde kad\u0131n c\u00fczdan\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>Ay\u015fe*, evlendikten sonra e\u015fiyle birlikte kay\u0131npederinin apartman\u0131na ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ilk uyar\u0131y\u0131 ald\u0131: \u201cMaa\u015f\u0131n\u0131 bize ver k\u0131z\u0131m.\u201d Kay\u0131npederin bu talebi, Ay\u015fe\u2019nin maa\u015f\u0131n\u0131n art\u0131k kendine ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk i\u015faretiydi. Ay\u015fe maa\u015f\u0131n\u0131 kay\u0131npederine vermeyi reddetti ve daha sonra apartmandan ta\u015f\u0131nd\u0131lar fakat durum de\u011fi\u015fmedi, sadece kontrol\u00fc yapan ki\u015fi de\u011fi\u015fti. \u00c7ocuklar\u0131 olduktan sonra e\u015fi, i\u00e7ti\u011fi kahvenin hesab\u0131n\u0131 sormaya ba\u015flad\u0131. \u015eimdi Ay\u015fe bo\u015fanmaya haz\u0131rlan\u0131yor ama her ad\u0131m\u0131n\u0131 dikkatle hesapl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliyor: E\u015fi, en ufak bir \u201chatas\u0131\u201dnda elindeki en g\u00fc\u00e7l\u00fc silah\u0131 kullanacak- ekonomik tehdidi. Ay\u015fe\u2019nin hikayesi istisnai de\u011fil. T\u00fcrkiye Kad\u0131n Dernekleri Federasyonu\u2019nun 2007-2011 verilerine g\u00f6re, s\u0131\u011f\u0131nmaevine yerle\u015fmeyi talep eden kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczde 38\u2019i, ekonomik \u015fiddete u\u011frayan kad\u0131nlar.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Maa\u015f kart\u0131 kimin elinde?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>E\u015fitlik \u0130\u00e7in Kad\u0131n Platformu\u2019ndan (E\u015e\u0130K) \u00d6zg\u00fcl Kapdan, platform g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc bir avukat\u0131n bo\u015fanma dosyalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda bu durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini aktar\u0131yor: \u201c\u00d6rne\u011fin, kad\u0131n da erkek de \u00f6\u011fretmen. Kad\u0131n\u0131n maa\u015f kart\u0131 kocan\u0131n elinde.\u201d Kapdan, iki y\u0131l \u00f6nce 300 tar\u0131m i\u015f\u00e7isi kad\u0131nla yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada kad\u0131nlar\u0131n \u00fccretlerinin e\u015flerine veya di\u011fer erkek aile \u00fcyelerine \u00f6dendi\u011fini, bir\u00e7ok kad\u0131n\u0131n banka hesab\u0131 bile olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit ettiklerini aktar\u0131yor. Sorunun boyutunu g\u00f6steren bir ba\u015fka veri de Kadir Has \u00dcniversitesi\u2019nin Toplumsal Cinsiyet ve Kad\u0131n Alg\u0131s\u0131 Ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u2019ndan: Erkeklerin y\u00fczde 43.6\u2019s\u0131 \u201cParay\u0131 ben idare ederim, e\u015fime belirli bir pay veririm\u201d diyor. Kapdan bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yorumlarken \u201cpara kazanman\u0131n erkek i\u015fi, kad\u0131n\u0131n gelirinin sadece aileye katk\u0131\u201d fikrinin ne kadar yerle\u015fik oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor. Ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rmada kad\u0131n\u0131n e\u015finden daha fazla gelire sahip olmas\u0131n\u0131n sorun yarataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen kad\u0131nlar\u0131n oran\u0131 y\u00fczde 43.9, erkeklerin ise y\u00fczde 45.9. Prof. Dr. Fatmag\u00fcl Berktay durumu \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor: \u201cKad\u0131nlar\u0131 \u00f6zerk insan varl\u0131klar\u0131 de\u011fil de erkeklerin korunmas\u0131 alt\u0131nda \u201csahip olunan\u201d emanetler olarak g\u00f6r\u00fcrseniz, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddeti \u00f6nlemeniz m\u00fcmk\u00fcn olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc emanet\u00e7i, kendi insaf\u0131na kalm\u0131\u015f \u2018emanet\u2019e her an h\u0131yanet edebilir, nitekim s\u00fcrekli de ediyor!\u201d<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ge\u00e7im kayg\u0131s\u0131 bo\u015fanma hakk\u0131n\u0131 engelliyor<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Avukat Hande Kuday, ekonomik \u015fiddetin en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr etkisini bo\u015fanma kararlar\u0131nda g\u00f6zlemliyor: \u201cKad\u0131nlar\u0131n y\u0131llarca kafalar\u0131n\u0131n bir k\u00f6\u015fesinde ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 bo\u015fanma d\u00fc\u015f\u00fcncesini hayata ge\u00e7irememelerinin temelinde, ekonomik olarak stabil bir d\u00fczen kuramayacaklar\u0131 kayg\u0131s\u0131 yat\u0131yor.\u201d T\u00dc\u0130K\u2019in 2019 verilerine g\u00f6re 25-39 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda, 3 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda \u00e7ocu\u011fu bulunan kad\u0131nlar\u0131n istihdam oran\u0131 y\u00fczde 26.7 iken ayn\u0131 ko\u015fullardaki erkeklerin istihdam oran\u0131 ise y\u00fczde 87.3. Kuday bu fark\u0131 \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yor: \u201c\u00c7ocuk bak\u0131m\u0131 kad\u0131nlar\u0131 i\u015fg\u00fcc\u00fcnden kopar\u0131rken, erkekler i\u00e7in babal\u0131k hi\u00e7bir dezavantaj yaratm\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fma Vakf\u0131\u2019n\u0131n 2024\u2019te yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re kendilerine ba\u015fvuran kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczde 42\u2019si ekonomik \u015fiddete maruz kal\u0131yor. 2025 A\u011fustos\u2019ta bu oran y\u00fczde 46\u2019ya y\u00fckseldi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bir kontrol mekanizmas\u0131 olarak ekonomik \u015fiddet<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>HAVLE Derne\u011fi s\u00f6zc\u00fcs\u00fc R\u00fcmeysa \u00c7amdereli \u00f6zellikle babalar\u0131n k\u0131zlar\u0131n\u0131n kendi istedikleri bi\u00e7imde ya\u015famas\u0131 i\u00e7in ekonomik \u015fiddeti kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, \u201cBa\u015f \u00f6rt\u00fcs\u00fc kullanmay\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131nda ya da ailesinin istedi\u011fi bi\u00e7imde ya\u015famad\u0131\u011f\u0131nda, d\u00fczenli geliri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile bile, t\u00fcm finansal kayna\u011f\u0131n\u0131 kesen ebeveynler, \u00f6zellikle mezuniyet sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7lerde b\u00fcy\u00fck bir kriz haline geliyor\u201d ifadelerini kullan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Yasal altyap\u0131y\u0131 i\u015fletmek<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>6284 Say\u0131l\u0131 kanunun \u00f6nleyici ve koruyucu tedbirleri ekonomik \u015fiddetle m\u00fccadelede en i\u015flevsel y\u00f6ntemlerden biri. Ancak Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fma Vakf\u0131\u2019n\u0131n inceledi\u011fi 203 dosyada tedbir nafakas\u0131 i\u00e7in sadece 3, konut tahsisi i\u00e7in 2, faturalar\u0131n \u015fiddeti uygulayan taraf\u0131ndan \u00f6denmesi i\u00e7in ise 5 karar verildi\u011fi tespit edilmi\u015f. Sorun yasan\u0131n yoklu\u011fu de\u011fil, tam olarak uygulanmamas\u0131. \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nden \u00e7ekilmek ise konu\u015ftu\u011fumuz t\u00fcm kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerine g\u00f6re, bu alanda at\u0131lm\u0131\u015f en b\u00fcy\u00fck geri ad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Avukat Eray Kar\u0131nca Kad\u0131na Y\u00f6nelik \u015eiddetle M\u00fccadelede Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Sorunlar ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri kitab\u0131nda, 2012\u2019den beri \u015fiddete u\u011frayan ya da \u015fiddete u\u011frama tehlikesi bulunan kad\u0131nlar, \u00e7ocuklar ve aile bireyleri i\u00e7in Aile ve Sosyal Hizmet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan \u015eiddet \u00d6nleme ve \u0130zleme Merkezlerinin standart bir uygulama olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor: \u201cMerkezlerin ve personelin niteliksel ve niceliksel olarak yeterli d\u00fczeyde olmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Belediyeler ve barolar el ele<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Diyarbak\u0131r Belediyesinin Diyarbak\u0131r Barosu ile imzalad\u0131\u011f\u0131 protokol, soruna yerel d\u00fczeyde somut bir model sunuyor. Kad\u0131nlar\u0131n Adil Yard\u0131m ve Belediye Personeline Y\u00f6nelik E\u011fitim Hizmeti Al\u0131nmas\u0131 \u0130\u015fbirli\u011fi Protokol\u00fc, \u015fiddete maruz b\u0131rak\u0131lan kad\u0131nlara dan\u0131\u015fma ve hukuki destek sa\u011fl\u0131yor. Kad\u0131k\u00f6y Belediyesi\u2019nin Kad\u0131n\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi i\u015fbirli\u011fiyle ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 Kad\u0131n\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 Program\u0131 da dikkate de\u011fer. Psikolog, sosyal hizmet uzman\u0131 ve sosyologlar\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc programda, kad\u0131n\u0131n ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak e\u011fitimler ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri veriliyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>E\u011fitimle ba\u015flayan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bu uygulamalar \u00f6nemliyken, cinsiyet e\u015fitli\u011finin k\u00f6kle\u015fmesi i\u00e7in biraz daha erkenden ad\u0131m atmak gerekiyor. Konunun e\u011fitim sistemine erken ya\u015flardan itibaren entegre edilmesi bir ihtiya\u00e7 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de 2014-2017 aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen AB destekli ETCEP projesi e\u011fitimde ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir uygulama \u00f6rne\u011fi. Proje, geleneksel cinsiyet rollerinin olumsuz etkilerini ortadan kald\u0131rmay\u0131 ve cinsiyete duyarl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131 t\u00fcm e\u011fitim sistemine yerle\u015ftirmeyi ama\u00e7l\u0131yordu. 40 pilot okulda uygulanan projede 271 etkinlik, 14 \u00f6\u011fretim program\u0131 ile 82 ders kitab\u0131 cinsiyet e\u015fitli\u011fi ba\u011flam\u0131nda g\u00f6zden ge\u00e7irildi ve geni\u015f kapsaml\u0131 materyaller \u00fcretildi ancak \u201c\u00e7ocuklar\u0131 cinsiyetsizle\u015ftirece\u011fi\u201d ele\u015ftirileriyle g\u00fcndemden kalkt\u0131, olumlu sonu\u00e7lar\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da sa\u011flanamad\u0131. Bu durum cinsiyet e\u015fitli\u011fi konusundaki direncin sadece yasal d\u00fczenlemelerle a\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bak\u0131m i\u015fini toplumsal hale getirmek<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Mor \u00c7at\u0131 Kad\u0131n S\u0131\u011f\u0131nma Evi\u2019nden Ceren Merve Karaca, \u00f6zel sekt\u00f6rde i\u015fverenlerin kre\u015f deste\u011fini planlamalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, kamusal bak\u0131m hizmetlerinin de yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u015fart oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131yor. Asl\u0131nda, \u0130sve\u00e7\u2019in 1971\u2019de imzalad\u0131\u011f\u0131 Bireysel Vergi Reformu bu konuda \u00f6nemli dersler i\u00e7eriyor. Reform \u00f6ncesi aileler tek bir ekonomik birim olarak vergilendiriliyordu, bu da kad\u0131n\u0131 ekonomik olarak kocas\u0131na ba\u011fl\u0131yordu. Reformun ba\u015far\u0131s\u0131 sadece vergi de\u011fi\u015fikli\u011fi ile ger\u00e7ekle\u015fmedi: Kamu kre\u015flerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, okul \u00f6ncesi e\u011fitim, \u00fccretli ebeveynlik izni gibi&nbsp; sosyal politikalar da bu paketin i\u00e7indeydi. \u00d6zellikle \u00fccretli ebeveynlik izni, \u00e7ocuk bak\u0131m sorumlulu\u011funu \u201ckad\u0131n meselesi\u201d olmaktan \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Maddi destek mekanizmalar\u0131 kurulmal\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Kad\u0131nlar\u0131n \u015fiddete kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan maddi destek programlar\u0131 da olduk\u00e7a elzem. Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fma Vakf\u0131 S\u00f6zc\u00fcs\u00fc, baz\u0131 AB \u00fclkelerinde ekonomik \u015fiddet ma\u011fdurlar\u0131na \u00f6zel fonlar olu\u015fturuldu\u011funu, ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kazan\u0131lana dek ge\u00e7ici gelir g\u00fcvencesi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin de \u201c\u015fiddete maruz kalan kad\u0131nlara \u00f6zel ekonomik paketler\u201d geli\u015ftirebilece\u011finin s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fma Vakf\u0131\u2019ndan gelen bilgiler kayg\u0131 verici: G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen kad\u0131nlardan, tasarruf tedbirleri kapsam\u0131nda yap\u0131lan maddi yard\u0131mlar\u0131n kesildi\u011fi \u00f6\u011frenildi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcm sistemik olmal\u0131<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Ay\u015fe gibi binlerce kad\u0131n, kazand\u0131\u011f\u0131 paran\u0131n hesab\u0131n\u0131 verirken asl\u0131nda hayat\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131 veriyor. Ekonomik \u015fiddet, kad\u0131nlar\u0131 sadece yoksulla\u015ft\u0131rm\u0131yor; bo\u015fanma kararlar\u0131n\u0131 erteletiyor, gelece\u011fe dair planlar\u0131n\u0131 par\u00e7al\u0131yor ve onlar\u0131 \u015fiddete mahkum ediyor. \u00c7\u00f6z\u00fcm tek bir politika de\u011fil, b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde: \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin yeniden y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi, 6284 Say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n etkin uygulanmas\u0131, belediyelerin barolarla i\u015fbirli\u011fi modellerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, kamusal kre\u015f ve bak\u0131m hizmetlerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, maddi destek mekanizmalar\u0131&#8230; Ay\u015fe\u2019nin i\u00e7ti\u011fi kahvenin hesab\u0131n\u0131n soruldu\u011fu toplumda, demokratikle\u015fmeden, e\u015fitlikten ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil..<\/p>\n\n\n\n<p><em>* Kad\u0131n\u0131n ismi g\u00fcvenlik gerek\u00e7esiyle de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dijital Medya Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi taraf\u0131ndan desteklenen bu i\u00e7erik ilk olarak\u00a0<a href=\"https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/581201\/kadinin-maasi-kimin-elinde-istihdamin-golgesinde-kadin-cuzdani\">evrensel.net&#8217;te <\/a>yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><br><br><a href=\"https:\/\/www.evrensel.net\/basla.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kad\u0131nlar\u0131n i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131l\u0131m\u0131 artarken, kazand\u0131klar\u0131 paran\u0131n kontrol\u00fc h\u00e2l\u00e2 erkeklerin elinde. Ekonomik \u015fiddet, bo\u015fanma kararlar\u0131ndan \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131na kadar hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131 belirliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":638,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-631","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmaci-gazetecilik"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":740,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/631\/revisions\/740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}