{"id":1088,"date":"2026-08-14T12:55:20","date_gmt":"2026-08-14T12:55:20","guid":{"rendered":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/?p=1088"},"modified":"2026-08-14T12:55:21","modified_gmt":"2026-08-14T12:55:21","slug":"yasak-degil-erteleme-akilli-telefonsuz-cocukluk-hareketi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/2026\/08\/14\/yasak-degil-erteleme-akilli-telefonsuz-cocukluk-hareketi\/","title":{"rendered":"Yasak de\u011fil erteleme: Ak\u0131ll\u0131 Telefonsuz \u00c7ocukluk Hareketi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ngiltere\u2019de iki annenin giri\u015fimiyle ba\u015flayan \u201cAk\u0131ll\u0131 Telefonsuz \u00c7ocukluk Hareketi\u201d, T\u00fcrkiye\u2019de de yay\u0131l\u0131yor. Hareket, \u00e7ocuklara ak\u0131ll\u0131 telefon verilmesinin 14 ya\u015f\u0131na, sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n ise 16 ya\u015f\u0131na ertelenmesini savunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ngiltere\u2019de iki annenin birlikte karar vererek \u00e7ocuklar\u0131na ak\u0131ll\u0131 telefon vermeme s\u00fcreciyle ba\u015flayan ve parlamentoya uzanan \u201cSmartphone Free Childhood (SFC)\u201d hareketi, T\u00fcrkiye\u2019de de \u201c<strong><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/akillitelefonsuz.cocukluk\/\">Ak\u0131ll\u0131 Telefonsuz \u00c7ocukluk Hareketi<\/a><\/strong>&nbsp;(AT\u00c7H)\u201d \u00e7ocuk ve geli\u015fim alan\u0131nda on bir y\u0131ld\u0131r \u00e7al\u0131\u015fan uzman psikolog Ecem Uzunada\u015f koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Uzunada\u015f, hareketi; \u201c\u00e7ocuklar\u0131n ve ergenlerin bireysel ak\u0131ll\u0131 telefon, sosyal medya ve internet kullan\u0131m\u0131n\u0131 ertelemek \u00fczerine kurulu bir ebeveyn organizasyon hareketi\u201d olarak tan\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yay\u0131lan dijital teknoloji kar\u015f\u0131s\u0131nda teknoloji \u015firketlerinin, yasalar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131 ve ergenleri dijital risklere y\u00f6nelik yeteri kadar korumamas\u0131, dijital zorbal\u0131k gibi sorunlara \u00e7ocuklar\u0131 a\u00e7\u0131k hale getirebiliyor. Prof. Dr. Emel Ba\u015ft\u00fcrk, dijital \u015fiddetin bir t\u00fcr\u00fc olan siber zorbal\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na ili\u015fkin yakla\u015f\u0131k on y\u0131l \u00f6nce ortaokul \u00f6\u011frencilerine y\u00f6nelik yapt\u0131klar\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmadan 9. K\u00f6y\u2019e bahsetmi\u015fti. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re; \u201c<em>o zaman her be\u015f \u00f6\u011frenciden birinin siber zorbal\u0131\u011fa maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftik. Bug\u00fcn bu oran\u0131n y\u00fczde 50\u2019ye yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemliyoruz\u201d&nbsp;<\/em>demi\u015fti<em>.<\/em>&nbsp;\u0130ngiltere\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde ilgi g\u00f6rerek farkl\u0131 \u00fclkelerde ba\u015flat\u0131lan hareket ebeveynlerin birlikte hareket etmesini \u00f6ncelikleyerek 14 ya\u015f\u0131na kadar \u00e7ocuklara ak\u0131ll\u0131 telefon vermemeyi ve sosyal medya kullan\u0131m\u0131n da 16 ya\u015fa ertelenmesini savunuyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Hareket T\u00fcrkiye\u2019de nas\u0131l ba\u015flad\u0131?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Londra\u2019da ya\u015fayan Uzunada\u015f, \u0130ngiltere\u2019de ba\u015flayan hareketten 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n kas\u0131m ay\u0131nda haberdar olarak hareketi bir\u00e7ok \u00fclkenin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi ve T\u00fcrkiye\u2019yi g\u00f6rmemesi \u00fczerine e-mail \u00fczerinden SFC hareketi ile irtibata ge\u00e7ti\u011fini anlat\u0131yor. Kendisine; \u201cT\u00fcrkiye\u2019den hareketi s\u00fcrd\u00fcren kimsenin olmad\u0131\u011f\u0131, dilerse sitedeki t\u00fcm kaynaklardan yararlanabilece\u011fini, ancak \u0130ngiltere d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fclkelerin organizasyonlar\u0131na kar\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131\u201d s\u00f6ylediklerini ve neler yapabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131yor. Bunun \u00fczerine \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u201cebeveynlere y\u00f6nelik \u00fccretsiz seminerler ger\u00e7ekle\u015ftirme, ebeveynlerin de bu \u015fekilde \u00e7evrelerinde motivasyon olu\u015fturabilece\u011fi\u201d fikrinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla buldu\u011funu bu \u015fekilde hareketin T\u00fcrkiye\u2019deki ad\u0131mlar\u0131n\u0131n belirginle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"465\" src=\"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-50.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1089\" srcset=\"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-50.png 750w, https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-50-300x186.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Akran bask\u0131s\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cAma\u00e7 ertelemek, ancak teknolojiden tamamen uzakla\u015ft\u0131rmak de\u011fil\u201d diyor. Geli\u015fim i\u00e7in \u00f6nemli bir ya\u015f oldu\u011funu belirtti\u011fi \u00fc\u00e7 ya\u015ftan itibaren, kontroll\u00fc kullan\u0131m becerisi kazand\u0131rmak ve geli\u015fimsel riskleri minimize etmenin hareketin ama\u00e7lar\u0131ndan biri oldu\u011funu, e\u011fitim ve seminerlerde belli ya\u015f gruplar\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n ebeveynlerine o ya\u015f gruplar\u0131na y\u00f6nelik e\u011fitim verildi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. 0-10 ve 10-16 ya\u015f gruplar\u0131ndaki \u00e7ocuk ve ergenlerin ebeveynlerine y\u00f6nelik verilen e\u011fitim ve seminerlerde, ekran\u0131n geli\u015fim \u00fczerindeki etkilerinin ve rutinlerinin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 s\u0131n\u0131ftaki velilerin birlikte organize bir \u015fekilde hareket etti\u011finde, akran bask\u0131s\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6zellikle ebeveynlerin birlikte hareket etmesinin \u00f6nemini \u201cherkeste var bende yok\u201d \u015feklindeki akran bask\u0131s\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklinde \u00f6rnekliyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201c\u00c7ocu\u011fuma telefon vermek istemiyorum\u201d \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hareketin \u0130ngiltere\u2019de ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f s\u00fcrecine ili\u015fkin, \u201ciki annenin \u00e7ocuklar\u0131na telefon vermeme\u201d kayg\u0131s\u0131yla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Uzunada\u015f s\u00fcreci anlat\u0131yor: \u201c12 ya\u015flar\u0131nda \u00e7ocu\u011fu olan iki arkada\u015f, iki anneden biri di\u011ferine diyor ki, \u2018ben \u00e7ocu\u011fuma \u015fu an ak\u0131ll\u0131 telefon vermek istemiyorum, sen de vermek istemiyorsan birlikte hareket edelim, benim \u00e7ocu\u011fum d\u0131\u015flanmas\u0131n\u2019. Di\u011fer anne de; \u2018ben de istemiyorum asl\u0131nda\u2019 diyor.\u201d K\u00fc\u00e7\u00fck bir anla\u015fma zamanla dev bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu anneler bir WhatsApp grubu kuruyorlar kendi aralar\u0131nda, \u00f6nce \u00e7ocuklar\u0131n s\u0131n\u0131f\u0131yla, sonra okulda, sonra sosyal medyada payla\u015f\u0131yorlar. Sosyal medyada payla\u015ft\u0131ktan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra d\u00fcnyan\u0131n her yerinden talep geliyor \u201cbiz de istiyoruz, nas\u0131l organize edebiliriz\u201d \u015feklinde.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201cBarnet il\u00e7esi hareketi destekleyerek tarihe ge\u00e7ti\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uzunada\u015f, hareketi, \u0130ngiltere\u2019de de yak\u0131ndan takip etti\u011fini, hen\u00fcz ad\u0131 konulmu\u015f bir yasa veya kanun \u015feklinde olmasa da h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde benimsenerek kolektif bir bi\u00e7imde yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, Londra\u2019n\u0131n Barnet il\u00e7esinin tamamen hareketi destekleyerek tarihe ge\u00e7ti\u011fini anlat\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBarnet il\u00e7esindeki b\u00fct\u00fcn ilkokul ve ortaokullar bu hareketi destekliyor, ebeveynlere mektup at\u0131yorlar, mail at\u0131yorlar \u2018ak\u0131ll\u0131 telefon g\u00f6ndermeyin okula\u2019 diye. Buna dair bir yasa yok, durum okullar\u0131n inisiyatifinde ama bir fark\u0131ndal\u0131k var. Bu art\u0131k \u00e7ok konu\u015fuluyor, ben de dan\u0131\u015fanlar\u0131mdan okullarda telefonlar\u0131n kilitlendi\u011fini duyuyorum. Herkes \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015feni yap\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Trafik kurallar\u0131 hayat kurtar\u0131r, dijital s\u0131n\u0131rlar ise \u00e7ocu\u011fu korur<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E\u011fitim ve geli\u015fim alan\u0131nda 21 y\u0131ld\u0131r \u00e7al\u0131\u015fan psikolog Burak Baduro\u011flu da hareketin hem e\u011fitmenlerinden hem de hareket i\u00e7inde yer alan ebeveynlerden. Baduro\u011flu hareketi, araba kullanmaya benzetiyor. \u201cEhliyet s\u00fcrecindeki yasal d\u00fczenlemenin nas\u0131l ki 7 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fun araba kullanmas\u0131na, trafi\u011fe \u00e7\u0131kmas\u0131na m\u00fcsaade edilmiyorsa ve bu yasa\u011f\u0131 nas\u0131l sa\u011fl\u0131kl\u0131 buluyorsak geli\u015fimin do\u011fas\u0131nda do\u011fal bir d\u00fczenleme\u201d diyor. Baduro\u011flu, \u201cBunu bir m\u00fcdahale veya yasaktan ziyade rehberlik veya d\u00fczenleme olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 tercih ederim\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Harekete neden ihtiya\u00e7 duyuluyor?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Baduro\u011flu, bu ak\u0131ll\u0131 telefonsuzluk hareketine ihtiya\u00e7 duyulmas\u0131n\u0131n nedenine ili\u015fkin geli\u015fimsel destek verdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da tan\u0131k oldu\u011funu belirtti\u011fi \u201crutininin d\u00fczenlenememesi s\u00fcreci\u201d diyor. Rutin d\u00fczenlenemezse sorunlar\u0131n katlanarak b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, d\u00fczenlendi\u011findeyse duygu \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendisinin deneyimledi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. 10 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131yla ileti\u015fimlerinde \u201cgereksiz \u00f6fke n\u00f6betleri, evde sinir harpleri\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak sosyal \u00e7evrenin etkilerinin tam anlam\u0131yla da bertaraf edilemedi\u011fini ifade ediyor: \u201c\u00c7ocu\u011fumuz bazen yabanc\u0131 kalabiliyor. Arkada\u015flar\u0131n\u0131n bildi\u011fi, kendi aralar\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 mekaniklerle alakal\u0131 \u00e7ok haberdar olmayabiliyor. \u015eu ana kadar d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetti\u011fini s\u00f6ylemedi ama biraz otomatik olarak d\u0131\u015far\u0131da kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetti\u011fi durumlar olabiliyor. Ama evdeki huzura ve d\u00fczene \u00e7ok m\u00fcthi\u015f art\u0131lar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim.\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"600\" src=\"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-51.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1090\" srcset=\"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-51.png 750w, https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-51-300x240.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201cAk\u0131ll\u0131 cihazlar\u0131 sana bir kalem kutu ald\u0131k \u015feklinde vermiyoruz\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ebeveyn ve \u00e7ocuk ili\u015fkisinde ak\u0131ll\u0131 cihazlara ili\u015fkin s\u00fcreci nas\u0131l y\u00f6netti\u011fine dair \u00f6rnek veren Baduro\u011flu, yasak \u015feklinde bir yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tamam\u0131yla \u00e7ocu\u011fun kontrol\u00fcne b\u0131rak\u0131lmadan kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlar getirdiklerini a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201cMesela benim \u015fu an k\u0131z\u0131m\u0131n tableti var, (etiketli, ismi, soyad\u0131, s\u0131n\u0131f\u0131, \u015fubesi, okulu yaz\u0131yor) tablet kullan\u0131yor. Ama bizim o tableti ona sunu\u015fumuz bu senin tabletin, al bununla ne yapmak istiyorsan yap, yani sana bir kalem kutu ald\u0131m gibi de\u011fil, \u00f6yle vermiyoruz. Odas\u0131nda tabletiyle yaln\u0131z kalm\u0131yor. Bu noktada da odanda yaln\u0131z tablet kullanman yasak gibi bir yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z yok. Ama bizim yan\u0131m\u0131zda kullanmak istedi\u011fi \u015fekli ifade ederek ve bizim rehberli\u011fimizde, \u2018bizim sana sundu\u011fumuz s\u0131n\u0131rlarda, s\u00fcrelerde kullanabilirsin\u2019 diyoruz, tabletini o \u015fekilde kullan\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c7at\u0131\u015fman\u0131n en \u00e7ok ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 alanlardan biri<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7ocuk, ergen ve ebeveynlerle alanda 15 y\u0131ld\u0131r \u00e7al\u0131\u015fan ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzman\u0131 ve AT\u00c7H\u2019nin \u0130stanbul\u2019daki g\u00f6n\u00fcll\u00fc e\u011fitmenlerinden Uzman Psikolog Ay\u015fe Y\u0131ld\u0131z \u00c7a\u011flar, klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda en s\u0131k ele al\u0131nan konulardan birinin de ekran kullan\u0131m\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ayr\u0131ca, \u00c7a\u011flar\u2019a g\u00f6re bu alan; ebeveyn-\u00e7ocuk aras\u0131nda en fazla \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 alanlardan da biri. \u00d6nemli k\u0131sm\u0131n; sa\u011fl\u0131kl\u0131 ili\u015fkiler, duygu reg\u00fclasyonu, ya\u015fa uygun sorumluluklar ve \u00e7ocu\u011fun sa\u011fl\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131rlarla kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201cBurada temel konu sadece ekran ile ilgili de\u011fil ve bug\u00fcn ya\u015fanan zorlu\u011fun tamam\u0131 da bug\u00fcne ait de\u011fil. Aile dinamikleri, duygu reg\u00fclasyonu, ebeveyn tutumlar\u0131, s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u015fimdiye kadar nas\u0131l \u00e7izildi\u011fi, ebeveynlerin ekranlarla ili\u015fkisi gibi bir\u00e7ok ba\u015fl\u0131kla birlikte bu zorlu\u011fu ya da \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 ele almak anlaml\u0131 olacakt\u0131r. Ancak ebeveynle \u00e7ocuk-gen\u00e7 aras\u0131nda ya\u015fanan anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n sebebi bize ilk etapta sadece ekranla ilgiliymi\u015f gibi yans\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201c\u00c7ocu\u011fu susturan oyalayan dijital emzik g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyor\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7a\u011flar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ekran\u0131n \u00e7o\u011fu zaman ya\u015f fark etmeksizin t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in sakinle\u015ftirici bir \u201cdijital emzik\u201d olmas\u0131na ve \u00e7ocu\u011fu \u201csusturan, oyalayan\u201d i\u015fleviyle \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatta uygulanmas\u0131n\u0131n zorlu\u011funa dikkat \u00e7ekerek \u201cEkran\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ortada \u00e7\u0131kacak bo\u015flu\u011fu sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireysel ve sosyal ili\u015fkilerle doldurmal\u0131y\u0131z,\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7ocuklar\u0131n bir araya geldiklerinde dahi ekran arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla vakit ge\u00e7irmelerinin, sosyal etkile\u015fimlerini, deneyimle ve ili\u015fki i\u00e7inde edinebilecekleri becerileri g\u00f6lgeledi\u011fini ifade ediyor:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBir grup \u00e7ocuk yan yana ama her biri kendi ekran\u0131nda. Oysa ekrans\u0131z bir ortamda \u00e7ocuklar\u0131n birlikte \u00fcretebilecekleri oyunlar\u0131n, kurabilecekleri ili\u015fkilerin s\u0131n\u0131r\u0131 yok.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durumun yaln\u0131zca bug\u00fcn\u00fc de\u011fil, \u00e7ocuklar\u0131n gelecekteki sosyal, duygusal, bili\u015fsel, akademik becerilerini de etkiledi\u011fini belirten \u00c7a\u011flar, erken ya\u015flarda kurulan temas\u0131n geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"409\" src=\"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-52.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1091\" srcset=\"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-52.png 750w, https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/image-52-300x164.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201c\u00c7ocu\u011fumu mahrum b\u0131rak\u0131yor muyum?\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akran bask\u0131s\u0131n\u0131n hem \u00e7ocuklar hem de ebeveynler i\u00e7in \u00f6nemli bir zorlanma alan\u0131 oldu\u011funu belirten \u00c7a\u011flar, \u00f6zellikle ak\u0131ll\u0131 telefonu olmayan \u00e7ocuklar\u0131n grup i\u00e7inde kendilerini farkl\u0131 hissedebildiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu durumun ebeveynlerde de \u201c\u00e7ocu\u011fumu mahrum b\u0131rak\u0131yor muyum?\u201d kayg\u0131s\u0131n\u0131 tetikledi\u011fini ancak bir yandan da ebeveynleri \u00e7ocuklar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kabileceklerle ilgili endi\u015felendirdi\u011fini ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AT\u00c7H tam bu noktada devreye giriyor: Ebeveynlere yaln\u0131z olmad\u0131klar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak ve \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimsel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 merkeze alan bir yakla\u015f\u0131m\u0131 hep birlikte m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c7ocuklar i\u00e7in sanal de\u011fil ger\u00e7ek deneyim<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cHareket, \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fim d\u00f6nemlerinde ekran s\u00fcrelerini en aza indirerek; oyunla, do\u011fayla, akran ili\u015fkileriyle ve ger\u00e7ek deneyimlerle b\u00fcy\u00fcmelerini desteklemeyi ama\u00e7layan bir fark\u0131ndal\u0131k hareketi,\u201d diyor \u00c7a\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBu yakla\u015f\u0131m, teknolojiyi tamamen reddetmekten ziyade; \u00e7ocukluk d\u00f6neminde ak\u0131ll\u0131 telefonun bireysel ve s\u0131n\u0131rs\u0131z kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 daha bilin\u00e7li ve geli\u015fim odakl\u0131 bir tutum almay\u0131 savunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7ocukluk; s\u0131k\u0131lman\u0131n hayal g\u00fcc\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n sosyal beceriye evrildi\u011fi, bedenin hareketle olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdir. S\u00fcrekli uyarana maruz kalmak ise bu do\u011fal geli\u015fim alanlar\u0131n\u0131 daraltabilir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Harekete ili\u015fkin ebeveynlere destek olunan konular<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7a\u011flar, hareketin temel ama\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin maddelerin, ailelere ya\u015fa uygun s\u0131n\u0131rlar koyma konusunda destek olmak, \u00e7ocuklar\u0131n duygusal dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek, ger\u00e7ek ili\u015fki ve oyun alanlar\u0131n\u0131 korumak, ebeveynleri yaln\u0131z olmad\u0131klar\u0131 konusunda bir araya getirmek oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Seminerler, ebeveynler i\u00e7in bir rehber ve dayan\u0131\u015fma i\u00e7in alan&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7a\u011flar, hareket kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen ebeveyn seminerlerinde yaln\u0131zca teorik bilgi de\u011fil, g\u00fcnl\u00fck hayata dokunan somut \u00f6neriler sunduklar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor: \u201cSeminerlerde ekran\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n beyin geli\u015fimi, dikkat s\u00fcre\u00e7leri ve duygusal reg\u00fclasyonu \u00fczerindeki etkilerini ele al\u0131yoruz. Bunun yan\u0131nda, ya\u015fa uygun s\u0131n\u0131rlar nas\u0131l konulur, ev i\u00e7inde nas\u0131l uygulan\u0131r; bunlar\u0131 ebeveynler, uzmanlar, e\u011fitimciler ile birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7a\u011flar\u2019a g\u00f6re \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin ekran\u0131 bilin\u00e7li, g\u00fcvenli ve kontroll\u00fc kullanabilmeleri; yaln\u0131zca d\u0131\u015far\u0131dan konulan s\u0131n\u0131rlarla de\u011fil, kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyebilme becerileriyle de yak\u0131ndan ili\u015fkili. Bu beceri ise \u00e7ocu\u011fun ya\u015f\u0131na uygun sorumluluklar almas\u0131 ve bunlar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesiyle geli\u015fir. Sorumluluk deneyimi artt\u0131k\u00e7a, \u00e7ocu\u011fun kendini durdurabilme, erteleyebilme ve se\u00e7im yapabilme kapasitesi de g\u00fc\u00e7lenir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ebeveynin kendi ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131n da bu s\u00fcrecin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlatan \u00c7a\u011flar, model olman\u0131n belirleyici rol\u00fcne dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>K\u00fcresel bir ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesi: \u0130ngiltere\u2019den parlamentoya<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SFC hareketi, sanat\u00e7\u0131lar ve siyaset\u00e7ilerden geni\u015f destek g\u00f6r\u00fcyor. \u0130\u015f\u00e7i Partisi Milletvekili Josh MacAlister, \u201cParent Pact\u201d kapsam\u0131nda \u00e7ocuklara 14 ya\u015f\u0131na kadar ak\u0131ll\u0131 telefon verilmemesi ve sosyal medyan\u0131n 16 ya\u015fa kadar ertelenmesini savunuyor ve bu ilkeleri parlamentoya yasa teklifi olarak sundu. Teklif; dijital r\u0131za ya\u015f\u0131n\u0131n 13\u2019ten 16\u2019ya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, okullar\u0131n telefonsuz alan ilan edilmesi ve \u00e7ocuklar\u0131 hedefleyen ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 algoritmalar\u0131n denetlenmesini i\u00e7eriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hareket, Jack Thorne gibi isimler taraf\u0131ndan da destekleniyor. Thorne\u2019un, Adolescence dizisinde gen\u00e7lerin zararl\u0131 \u00e7evrimi\u00e7i i\u00e7eriklerle radikalle\u015fmesini i\u015flemesi bu tart\u0131\u015fmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren \u00f6rneklerden biri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye\u2019de ise sundu\u011fu bu alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011fl\u0131 olarak hareket b\u00fcy\u00fcmeye devam ediyor. Ecem Uzunada\u015f koordinasyonunda bir\u00e7ok \u015fehirde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen Ak\u0131ll\u0131 Telefonsuz \u00c7ocukluk Hareketi\u2019ne sosyal medya \u00fczerinden ula\u015f\u0131labiliyor. Hareket, Ankara\u2019dan \u0130stanbul\u2019a bir\u00e7ok \u015fehirde yay\u0131lm\u0131\u015f durumda ve ebeveynler Instagram \u00fczerinden ileti\u015fime ge\u00e7erek WhatsApp gruplar\u0131na kat\u0131labiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Instagram:&nbsp;<strong><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/akillitelefonsuz.cocukluk\/\">https:\/\/www.instagram.com\/akillitelefonsuz.cocukluk\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ngiltere\u2019de iki annenin giri\u015fimiyle ba\u015flayan \u201cAk\u0131ll\u0131 Telefonsuz \u00c7ocukluk Hareketi\u201d, T\u00fcrkiye\u2019de de yay\u0131l\u0131yor. Hareket, \u00e7ocuklara ak\u0131ll\u0131 telefon verilmesinin 14 ya\u015f\u0131na, sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n ise 16 ya\u015f\u0131na ertelenmesini savunuyor. \u0130ngiltere\u2019de iki annenin birlikte karar vererek \u00e7ocuklar\u0131na ak\u0131ll\u0131 telefon vermeme s\u00fcreciyle ba\u015flayan ve parlamentoya uzanan \u201cSmartphone Free Childhood (SFC)\u201d hareketi, T\u00fcrkiye\u2019de de \u201cAk\u0131ll\u0131 Telefonsuz \u00c7ocukluk Hareketi&nbsp;(AT\u00c7H)\u201d \u00e7ocuk ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1090,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1088","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cozum-gazeteciligi"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1088"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1092,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1088\/revisions\/1092"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newslabturkey.org\/sojo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}